کد خبر: 82266

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۰۷/۱۸ - ۱۴:۲۷   

Print Friendly

شرایط بحرانی آلودگی صوتی پایتخت


نازنین اسماعیل‏ زاده * – در کلانشهر تهران، شاهد مسائل و مشکلات پیچیده‏ای هستیم که یکی از عمده­ترین دلایل آن نداشتن تفکر سیستمی میباشد.
در کلانشهر تهران، شاهد مسائل و مشکلات پیچیده‏ای هستیم که یکی از عمده­ترین دلایل آن نداشتن تفکر سیستمی میباشد. گرایش‌ عمده‌ در تفکر سیستمی‌، حرکت‌ به‌ سوی‌ وحدت‌ و یکپارچگی‌ است‌ و این‌ تفکر، نوعی‌ روش‌ برای‌ تفسیر جهان‌ به‌ عنوان‌ کل‌های‌ مرتبط و متصل‌ به‌ هم‌ است. در مجموع می­توان گفت که تفکر سیستمی،‌ به‌ افراد امکان‌ می‌دهد تا‌ فهم‌ و درک‌ روشن­تری از سیستم‌های‌ اجتماعی و شهری‌ داشته باشند و ریشه‌ ‌مشکلات شهری را شناسایی نموده و آن را بهبود دهند. به عبارت دیگر، تفکر سیستمی‌ مجموعه‌ای‌ از اصول‌، ابزارها و روش‌های‌ خاص‌ است که‌ می‌تواند در حوزه‌های‌ مختلف‌ از جمله حوزه مدیریت شهری مورد استفاده‌ قرار گیرد و در شناسایی مشکلات شهری و بهبود ساختار نظام­های شهری، ما را یاری رساند.

یکی از مسائل بسیار جدی که در کلانشهر تهران ملموس است، آلودگی صوتی میباشد که تهران را در شرایط بحرانی قرار داده است. تهران از جمله پر سر و صدا ترین شهرهای جهان میباشد که این مساله سلامت و امنیت شهروندان و سایر موجودات را با خطرات جدی مواجه نموده است.

مطالعات بسیاری تاثیر آلودگی صوتی بر سلامت انسان  را  مورد سنجش قرار داده و عوارض جسمی (مانند آسیب به سیستم شنوایی، فشار خون بالا، سکته قلبی واختلالات خواب و …) و روحی (مانند استرس، تنش، پرخاشگری و عدم تمرکز و …) آلودگی صوتی را  تهدیدی بر سلامت و کیفیت زندگی شهروندان میدانند.

یکی از اهداف سازمان بهداشت جهانی علاوه بر فراهم کردن  هوا، آب و خاک پاک برای شهروندان، برخوردار کردن آن ها از محیط­های کار، زندگی و تفریح به دور از صدای آزار دهنده است و  مهمترین منابع منتشر کننده صدای آزار دهنده در شهرهای جهان شامل صدای حمل و نقل (جاده­ای، ریلی، هوایی و دریایی) و ساخت و سازها و پروژه­های عمرانی میباشد که معمولا با نام آلودگی صوتی شناخته میشوند.

از زمان اولین تلاش­های مدیریت شهری برای کنترل و کاهش آلودگی صوتی با منابع غیر صنعتی در شهرها  بیش از ۴۰ سال می­گذرد. بسیاری از کشورهای پیشگام در کنترل و کاهش آلودگی صوتی مانند استرالیا، کانادا، آمریکا، دانمارک، هلند، انگلستان، نروژ، فرانسه و آلمان با حدود نیم قرن تجربه در پایش، کنترل و کاهش آلودگی صوتی در جهان به استانداردهای قابل اجرا در این زمینه دست یافته و در جهت تامین آسایش و ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان خود تلاش کرده­اند. با این وجود در ایران و با شتاب شهرنشینی، پرداختن به مساله آلودگی صوتی مورد توجه قرار نگرفته است و این در حالی است که  بر اساس منابع، تهران یکی  از آلوده‌ترین شهرهای جهان از نظر آلودگی صوتی است. کلانشهر تهران یکی از بزرگترین کلانشهرهای جهان است که نیازمند مدیریت شهری بر مبنای اطلاعات میباشد. به عبارت بهتر شهرهای زیست­پذیر بر مبنای “داده محور” بودنشان است که می­توانند کیفت زندگی را افزایش دهند. در واقع وضع موجود شهرها نیاز به شناسایی و تحلیل دارند که این امر به کمک پیشرفت تکنولوژی و فناوری اطلاعات در کنار مشارکت شهروندان، میسر خواهد شد که تصمیم­سازی و تصمیم­گیری را به درستی محقق میکند.

متاسفانه هیچگونه مطالعه و اقدام جدی بر روی انواع منابع آلاینده صوتی در تهران صورت نگرفته است و به همین جهت کاهش روند آلودگی صوتی را با دشواریهایی مواجه خواهد نمود. ایجاد یک قانون جامع و خاص برای کنترل منابع آلاینده صوتی یک ضرورت میباشد اگر چه هنوز قوانینی در این زمینه وجود ندارد.

برای مثال، با توجه به فرایند رو به رشد تعداد پروژه­های عمرانی در سطح شهر تهران که در بسیاری از موارد از  میزان معادل آن در جوامع توسعه یافته غربی و شرقی فراتر رفته است،  تا کنون تلاشی در جهت شناخت منابع آلاینده صوتی عمرانی صورت نگرفته است. تلاش­های اندک و پراکنده جامعه دانشگاهی مانند انتشار مقالات در مجلات معتبر داخلی و خارجی نیز صرفا از یک یا چند دیدگاه و با نمونه­های کوچک مقیاس در حد یک پروژه، یک  خیابان، به مساله پرداخته است. در بیشتر موارد این منابع فقط به مساله آلاینده­های صوتی ناشی از حمل و نقل و ترافیک شهری پرداخته­اند و همچنان مساله آلودگی صوتی پروژه­های عمرانی شهری مغفول باقی مانده است.

در نتیجه ضرورت پرداختن جدی به مساله آلودگی صوتی و شناسایی منابع مختلف آلاینده در جهت پایش هدفمند در کلانشهر تهران، بیش از پیش آشکار می­گردد که میتواند راهگشای تدوین قوانین کنترل و کاهش آلودگی صوتی باشد.

* دکترای برنامه­ریزی شهری

Print Friendly
برچسب‌ها, , ,
ارسال دیدگاه

یادداشت ها
اخبار ویژه

 

Print Friendly